Naùru zmieniło swòjã pòzwã

Trzë samòzwãczi za régą, jak w rodny mòwie mieszkańców òstrowù, to dlô kòlonialnëch mòców bëło za wiele. Państwò chce równak, żebë i w jinëch jãzëkach achtnąc pierwòszną pòzwã.

Trzecy nômniészi krôj na swiece, z dwanôsce tësącama lëdztwa i dwadzesce jeden kwadratkilométrama wiéchrzëznë, Repùblika Naùru, zmieniwô swòjã pòzwã. Òstrów na Pacyfikù Eùropejczicë òdkrëlë pòd kùńc òsmënôstégò stalatégò. Ti wprowôdzelë swòje zwëczi ë technologiã, midzë jinszima strzélną barniã, wëzwëskóną w dérëjący dzesãc lat domôcy wòjnie midzë mieszkańcama òstrowù. Zdżinãło w ni wicy jak jedna trzecô mieszkańców. Mir w tësąc òsmëset òsmëdzesątim ósmim przëniosło Niemiecczé Césarstwò, jaczé rozbrojiło mieszkańców i zaanektowało òstrów przëparłãcziwającë gò do swòjégò protektoratu kòloniów, Niemiecczi Nowi Gwineji, a na trón wrócëło króla Aweidã. Òd te czasu bëła to kòloniô niemieckô, britijskô pòd aùstralijsczim dozérã, japòńskô i zôs britijskô, jaż w kùńcu w tësąc dzewiãcset szescdzesątim sódmim ògłosëlë samòstójnotã. Kòlonialny cząd ùcwierdzył szerok gwôsną pòzwã „Naùru”, jakô równak w rodnym jãzëkù òstrowù, dzysdnia jesz znónym jakno naùruańsczi, òd wësztôłceniô pismieniznë je zapisywónô jakno „Naoero”. Skómplikòwóną zbitkã trzech samòzwãków Eùropejczicë sobie ùproscëlë. „Nauru” fùnsknérowało dotąd téż w anielsczim, dzysdnia przédnym ùrzãdowim jãzëkù w kraju, ale zdążëło téż przemiknąc do zagrożonégò naùruańsczégò, gdze je brëkòwóné òkróm starszi fòrmë. Za jednogłosną decyzją parlamentu, pòdjimniãtą latos w maju, òd zôczątkù zélnika w òbùch tëch jãzëkach wëzwëskiwónô mô bëc fòrma „Naoero” dlô òdéńdzeniô òd kòlonialny ùszłotë i achtnieniô pierwòsznégò brzëmieniô rodny mòwë. Prezydent kraju David Adeang przekôzôł, że rząd miôł ùdbóné w ti sprawie przeprowadzëc referendum, ale òdeszedł òd tegò, bò za stôrą pòzwą stojôł ju państwòwi herb i kònstitucjô.

H.S.Sz.